PoliTycoon

Poza polityczną ortodoksją
Metodologia badań empirycznych w dydaktyce historii

... w historii jako nauce i historii jako procesie nauczania można postawić znak równania między informacjami i faktami.

Metodologia badań empirycznych w dydaktyce historii

Fakt historyczny rozumiany jest w literaturze dwojako. Pierwsze rozumienie (ontologiczne) wskazuje na fakt historyczny jako na obiektywnie, tzn. niezależnie od podmiotu poznającego, istniejący "przedmiot badania historycznego", "samo zdarzenie", to, co "rzeczywiście było", lub podobnie. W tym ujęciu przedmiot poznania historycznego - dzieje stanowiły określony zbiór faktów, które historyk poprzez "odbicie" ich w jego świadomości rekonstruuje. Drugie rozumienie (epistemologiczne i metodologiczne) dotyczy właśnie procesu owej rekonstrukcji dziejów, tzn. mówi o fakcie historycznym jako o "konstrukcji naukowej" czy o "ujęciu zdarzenia" przez historyka. W odróżnieniu od faktu - przedmiotu, jego rekonstrukcję dokonaną przez historyka (lecz nie zdanie historyczne, a raczej "materiał" dla sformułowania takiego zdania) zaczęto nazywać faktem historiograficznym1.

  • 1. Cytat za J.Topolski, Metodologia historii, Warszawa 1973, s.196 i n.
Metodologia badań empirycznych w dydaktyce historii

Zarówno dla potrzeb nauczania historii w szkole, jak i badania przebiegu i efektywności tego procesu, konieczna jest operacjonalizacja faktów i związków między nimi zachodzących. Konieczne jest wyodrębnienie rodzajów faktów i związków między nimi zachodzących. Do tego celu bardzo przydatne są ustalenia W. Moszczeńskiej. Twierdzi ona, że najbardziej prostymi elementami poznania historycznego są rzeczy (realia) w szerokim tego słowa znaczeniu. Pojęcie to obejmuje ludzi i przedmioty materialne. Drugi rodzaj przedmiotów poznania historycznego stanowią wydarzenia, które potocznie są nazywane faktami historycznymi. Rzeczy i wydarzenia są to fakty proste, ale mamy także do czynienia z faktami złożonymi, na które składa się wiele rozmaitych „rzeczy" i „wydarzeń", a które można nazwać zjawiskami dziejowymi.

Subskrybuj Janusz Rulka